W cieniu gotyckiej katedry



W czerwcu niemiecka wytwórnia Kompakt celebrowała wydanie płyty z setnym numerem katalogowym. To dobra okazja, by przyjrzeć się tej słynnej firmie nieco bliżej.

Wszystko zaczęło się w połowie lat 90. - trzech kolońskich producentów Wolfgang Voigt, Michael Mayer i Jurgen Paape - wymyśliło sobie, że w cieniu słynnej katedry mógłby działać punkt, który w jednym miejscu skupiałby rolę sklepu muzycznego, centrum dystrybucji wydawnictw wytwórni niezależnych i swego rodzaju "domu kultury". I udało się: wykorzystując zapał lokalnego środowiska, muzycy wykreowali modne miejsce, które z dnia na dzień nabierało większego znaczenia.

- W przeciwieństwie do Detroit czy Berlina, Kolonia jest miastem w pełni eurocentrycznym - wyjaśnia Meyer. - Czerpaliśmy inspirację z różnych stron kontynentu: Anglii, Francji, Włoch, Belgii czy Holandii.

W 1998 r. ukazała się pierwsza kompilacja wydana przez wytwórnię, dla której bazą stał się sklep Voigta, Meyera i Paape - "Koln Kompakt 1". Krążek zawierał kolekcję nagrań z różnych wytwórni działających w mieście, których wspólną cechą był minimalizm wykorzystanych środków. Nie brał się on z nikąd - charakterystyczne "kolońskie brzmienie" zdefiniowały nagrania wydawane przez Wolfganga Voigta nakładem jego własnych wytwórni - Studio 1 i Profan - ukazujące się na winylach już w pierwszej połowie lat 90. Zredukowane do pojedynczych kliknięć suchej perkusji i kilku monotonnie powtarzanych loopów tworzyły zupełnie nową formułę - z jednej strony bliską minimalistycznym poszukiwaniom berlińczyków z Basic Channel, a z drugiej - tradycyjnemu acid house'owi z Chicago.

- Acid house sprowadził wszystko do czystej esencji elektronicznego brzmienia i zainspirował minimal techno z Kolonii - wspomina Meyer. - Początkowo próbowaliśmy stworzyć coś na wzór chicagowskiego brzmienia, lecz bez odwołań do afroamerykańskiej tradycji. Wolfgangowi udało się znaleźć oryginalne dźwięki, które dokumentują nagrania dla Studio 1 i Profan. Różnica między kolońskim a chicagowskim brzmieniem polegała jednak na bardziej eksperymentalnym podejściu do muzyki. My po prostu nigdy nie byliśmy skrępowani żadną tradycją.

Pomost rzucony pomiędzy współczesnością a tradycją stał się na tyle atrakcyjny, że wkrótce postanowiła ruszyć nim cała rzesza zainspirowanych niezwykłym brzmieniem wykonawców. Nowe wytwórnie zaczęły wyrastać w Kolonii jak grzyby po deszczu - najpierw Italic, potem Ware, Treibstoff, Sub Static, Traum, Trapez, Festplatten, Freunde Am Tanzen... Wszystkie trafiły oczywiście do dystrybucyjnej sieci Kompaktu. W ten sposób Kolonia wyrosła na drugie obok Berlina centrum niemieckiej elektroniki.

Voigt, Meyer i Paape nie zaniedbywali jednak własnej wytwórni. Obok dziesiątek winyli rozpoczęli wydawanie przyjmowanej z prawdziwym entuzjazmem serii corocznych kompilacji pod hasłem "Total", na których zamieszczano najciekawsze nagrania z katalogu tłoczni. Przełom w definiowaniu brzmienia firmy przyniosła trzecia część cyklu z 2001 r. To właśnie na niej po raz pierwszy w historii Kompaktu nagrania wybranych wykonawców zyskały charakterystyczny popowy szlif, który z czasem stał się znakiem rozpoznawczym wytwórni. Na wydawanych przez nią płytach pojawiły się słodkie melodie - niesione bądź to przez elektroniczny loop lub tradycyjny wokal - które nadawały poszczególnym kawałkom wyjątkowo przebojowy charakter. Do tego dochodziły taneczne rytmy bazujące na klasyce disco, house'u czy techno, w które wplatane bywały najczęściej pomysły dźwiękowe rodem z lat 80., potraktowane z lekko pastiszowym przymrużeniem oka. Formuła ta znalazła swe pełne rozwinięcie na albumach Closer Music ("After Love"), Justusa Koehncke ("Was Ist Musik?"), Kaito ("Special Life") i Superpitchera ("Here Comes Love").

- Zaczynałem grać jako didżej na szkolnych imprezach około 1985 r. - tłumaczy Meier swe fascynacje. - Zawsze lubiłem zredukowane i repetytywne kawałki: od produkcji Pet Shop Boys, przez italo disco, plastikowy funk czy numery ze stajni tria Stock-Aitken-Waterman. Była w tym czysta esencja muzyki tanecznej.

Inną serią kompilacji, zainicjowaną przez Kompakt, stał się cykl pod szyldem "Pop Ambient". Trafiały nań nagrania artystów, którzy choć odwoływali się do minimalistycznej idei statycznej elektroniki, z chęcią korzystali z dobrodziejstw popowej melodyki. Składanki szybko uzupełniły pełne albumy poszczególnych wykonawców: Dettingera ("Oasis", "Intershop"), Jonasa Beringa ("Bienfait"), Markusa Guentnera ("In Moll"), Ulfa Lohmanna ("Because Before"), Kaito ("Special Love"), Thomasa Fehlmanna ("The Visions Of Blah"), Andrew Thomasa ("Fearsome Jewel"), Pass Into Silence ("Calm Like A Millpond") i Klimka ("Milk And Honey").

- Nie lubimy, jak ktoś szufladkuje naszą muzykę - denerwuje się Meyer. - Jest zbyt różnorodna, aby ją przyporządkować jakiejś kategorii. Czasem sami lubimy się wygłupiać, wymyślając dziwaczne terminy, takie jak neo trance (Kaito), high school techno rock (Superpitcher) czy schlager techno (Justus Koehncke). Tak naprawdę to czujemy się jedynie zobligowani do dostarczania słuchaczom świeżej muzyki elektronicznej z korzeniami w techno.

Dziś Kompakt to niemal prawdziwe imperium. Znakomity początek roku wskazuje, że działalność wytwórni stale nabiera coraz to większego rozmachu.

www.kompakt-net.de
katalog wydawnictwa (plik .xls)

Jeannine and Luke - thanks for help!

PAWEŁ GZYL


 

RECENZJE

+ Henry Jacobs - Radio Programme, No. 1
+ Muslimgauze - Jebel Tariq
+ Henry Flynt - Graduation and Other New Country and Blues Music
+ Dörner/Fuhler/Noetinger - Moov Spot
+ Macio Moretti/Paul Wirkus - Na baterie
+ Busso De La Lune - Around Borderline
+ Melchior Productions - The Meaning
+ The Vein - The Fragile Surfaces
+ Ot-Vinta Dryhtyndymba
+ Hajdamaky Bohusław
+ Różni Wykonawcy Russen Soul
+ Różni Wykonawcy The Rough Guide to the Music of China
+ Huong Thanh Mangustao
+ Styrax Records Presents Various Artists
+ Amon Tobin - Solid Steel: Recorded Live
+ Andy Vaz - Live In Tokyo
+ Repeat Orchestra - The Orginal Dimension
+ Rhythm King And Her Friends - I Am Disco
+ Anthony Rother - Popkiller
+ Sex In Dallas - Around The War
+ Leichtmetall - s/t
+ Robert Lippok - Falling Into Komeit
+ B.Fleischmann & Herbert Weixelbaum Presents: Duo 505 - Late
+ Erotic Moments In House Vol. 3
+ Mike Fellow - Limited Storyline Guest
+ Christopher Just - Jeans & Electronic
+ Benny Blanko - 8 Ft. In The Air
+ Rene Breitbarth - With A Little Luck
+ Chica Disco Vol. 2
+ Convergence Club - Brothers In Harmony Vol. 1 / Brothers In Harmony Vol. 2
+ Corker/Conboy - Six For Fire

- - - - - - - - -

WYWIADY / RELACJE

+ Ogień i pasja - wywiad z Mickiem Harrisem
+ W cieniu gotyckiej katedry - profil wytwórni Kompakt