Rova: Orchestrova - Electric Ascension (Atavistic)
www.atavistic.com


Zdaje się, że premierze tej płyty, a wcześniej zapewne i koncertowi, który na niej zarejestrowano, towarzyszyła dyskusja na temat tego, czy Coltrane, gdyby żył dłużej, włączyłby w skład swoich zespołów instrumenty elektroniczne. Pytanie zapewne pozostanie bez odpowiedzi, chyba, że na światło dzienne wyjdą nieznane do tej pory wypowiedzi lub nagrania. Na te drugie jednak nie liczyłbym, więc wszystkim, którzy chcieliby się zorientować, jak mógłby brzmieć Coltrane zelektryfikowany pozostaje zaopatrzyć się w omawianą płytę. Sądzę, że jego muzyka tak właśnie mogłaby brzmieć w latach siedemdziesiątych, bowiem wbrew pozorom "Electric Ascension" jest dość, z braku lepszego terminu użyję właśnie tego określenia, oldschoolowa, co oczywiście nie ma oznaczać, że jest nieświeża czy też przestarzała, lecz tylko uroczo staroświecka i tradycyjna. Nie ma tu loopów, ni sampli, nikt nie epatuje techniką cut and paste, zaś elektronika nie służy dekonstrukcji partii akustycznych, bądź ich odkształcaniu, lecz je uzupełnia, wchodzi z nimi w interakcje, dialoguje, kontrapunktuje, przez co muzyka zachowuje stricte jazzowy charakter. Trudno się zresztą temu unikaniu efektownych nowinek dziwić, bo najmłodszy z muzyków, bez uwzględnienia skrzypaczek, które średnią wieku zaniżają, liczył w trakcie nagrania lat czterdzieści siedem.

Jak już wspomniałem, "Electric Ascension" stanowi zapis koncertu, który odbył się 8 lutego 2003 roku w San Francisco, jako jeden z sześciu uświetnić mini-obchody dwudziestej piątej rocznicy powstania kwartetu saksofonowego Rova. Jak to zwykle bywa, poszerzony, tym razem tworzyło go dwanaście osób, skład nosi nazwę Orchestrova i właśnie taką podwójną nazwą firmowana jest płyta. Kompozycję Johna Coltrane'a, której wybór miał służyć wskazaniu jednego z ważniejszych źródeł inspiracji zespołu, nadzwyczaj przemyślnie zaaranżowali Larry Ochs oraz Jon Raskin. Muzyków podzielono na trzy grupy: "Rhythm & Noise" (Chris Brown, Nels Cline, Fred Frith, Ikue Mori, Don Robinson), "Strings" (Carla Kihlstedt i Jenny Scheinman) oraz "Saxophones" (Bruce Ackley, Steve Adams, Larry Ochs i Jon Raskin, czyli Rova), zaś przebieg muzycznej akcji nawiązywał do Coltrane'owskiego oryginału, w którym poszczególni muzycy kolejno improwizowali, rozwijając podany na początku temat. Podobnie jest i w tym przypadku, choć wydaje mi się, że Ochs i Raskin większą wagę przywiązali do dialogu i wielokrotnie muzycy improwizują w parach czy trójkach, wchodząc w inspirujące interakcje. W tym momencie warto zwrócić uwagę na kunszt i wyobraźnię instrumentalistów, którzy nawet najkrótsze partie potrafią nasycić emocjami i zagrać je na własny, oryginalny sposób, w żaden sposób nie przedkładając partii wiodących, nad akompaniujące i nie odpuszczając sobie tych ostatnich. Tę muzykę zagrali na full, bez asekuracji, dając z siebie wszystko, a przy tym nie wprowadzając swoim zaangażowaniem niepotrzebnego zamieszania i nie przeszkadzając innym. Cóż, muzycy zebrani w Orchestrova to doświadczeni fachowcy, nie żaden "dream team", który miał przyciągnąć widzów gorącymi nazwiskami, lecz profesjonaliści pozbawieni wybujałego ego, umiejący znaleźć swoje miejsce w drużynie i to należy docenić.

Należy również docenić to, że pomimo powagi rocznicy, ta muzyka żyje. To nie jest oprawa muzyczna smętnej akademii na cześć, lecz dynamiczna, acz trzymana w ryzach, jazzowa jazda. A choć Rova mogła popaść w rutynę, gdyż Ascension zdaje się już być regularnym elementem rozmaitych uroczystości rocznicowych - w 1995 muzycy zagrali ją w wersji bliższej oryginałowi, bo akustycznej (płyta ukazała się nakładem Black Saint), to tak się nie stało, i wszystko brzmi świeżo i spontanicznie. Cóż znaczy dobra aranżacja i dobry warsztat! Na koniec chciałbym zwrócić uwagę na jeden aspekt aranżacji. Pisząc o "Electric Ascension", zwykło się podkreślać rolę elektroniki, jednak dla mnie najbardziej trafionym pomysłem tandemu Ochs-Raskin było użycie smyczków, to właśnie one sprawiają, że muzyka nabrała specyficznego smaku i świetlistej, przejrzystej, ktoś - nie ja, bo staram się ograniczyć użycie "trendowych" słów - mógłby napisać spektralnej, barwy.
"Electric Ascension" to jedna z tych płyt, które dają nadzieję, że jazz jeszcze nie umarł, ani nie pogubił się w meandrach nowoczesności, to płyta, przeniknięta duchem przeszłości, trafiająca jednocześnie w gusta współczesnych słuchaczy, bez niepotrzebnego podlizywania się i mrugania okiem. Warto po nią sięgnąć, by odnaleźć się w wielkiej tradycji, którą reprezentowali m.in. Coltrane, Sun Ra, Coleman, Silva, Taylor.

P.S.: Jedyne zastrzeżenia (subiektywne, więc nie powinny one wpłynąć na wysoką notę wystawioną tej płycie) budzą we mnie: użycie gitary basowej - kontrabas ma, moim zdaniem, ciekawszą barwę oraz nieco przegadana gitara elektryczna - wolałbym, by była bardziej oszczędna. Wiem jednak, że przez innych te "wady" mogą zostać uznane za zalety.

TK


<<< poprzednia recenzja następna recenzja >>>
 

RECENZJE

+ Lester Bowie - All The Magic / The One And Only / The 5th Power ; Art Ensemble of Chicago - Americans Swinging in Paris: The Pathe Sessions
>> Rova:Orchestrova - Electric Ascension
+ AMM - Norwich
+ Günter Müller / Jason Kahn/Christian Wolfarth - Drumming
+ Graham Halliwell - Recorded Delivery
+ Invisible Pyramid: Elegy Box
+ Mike Cooper - Metal Box
+ Peter Baumgartner / Christoph Schiller - Savagnieres
+ Tape - Mort Aux Vaches
+ Birgit Ulher / Lou Mallozzi/Michael Zerang - Landscape: recognizable
+ Mats Gustafsson / David Stackenas - Blues
+ Heathen Shame - Speed the Parting Guest
+ Nush Werchowska / Mathias Pontevia/Heddy Boubaker - Glotosifres
+ Renato Figoli - Ocho Al Puma
+ Franz Ferdinand - You Could Have It So Much Better
+ Gigolo Freak Show
+ Ake Hodell - Verbal Braiwash and Other Works
+ Kalacakra - Crawling to Lhasa
+ Ghost - Metamorphosis: Ghost Chronicles 1984-2004
+ Acid Mothers Temple & The Cosmic Inferno - Just Another Band from the Cosmic Inferno
+ Gigolo Showcase - P.Diddy - Jack U / Christopher Just - I'm A Disco Dancer - Remixes / Uhu - Constellation / Hell - Tragic Picture Show
+ Hanna Hartman - Longitude/Cratere
+ Hell - Grossenwahn 1992 - 2005 / Monotonie Durch Automation - NY Muscle Interpretationen
+ Innerstance.Beatbox - Your Eyes Are Like UFO`s, My Darling
+ Kone-R - Knob / I`m Dubious
+ LJ Kruzer - This Is How I Write
+ Lo-Fi Stereography
+ Alton Miller - Stories From Bohemia
+ Five Years Of Moon Harbour
+ Napsugar - Don't Blind Me
+ Editors - The Back Room
+ Octave One - Theory Of Everything
+ Savas Pascalidis - Relax Your Body
+ The Prodigy - Their Law - The Singles 1990 - 2005
+ Coloma - Dovetail
+ Box Jams
+ Black Rebel Motorcycle Club - Howl
+ V/A - Afryka
+ Berkut - Zli Pryvyczky
+ Roman - So Ghost?
+ Safety Scissors - Tainted Lunch
+ Sender Berlin - Unequal Arts
+ Signaldrift - Set Design
+ Sofa Surfers - Sofa Surfers
+ Stardub - Cut & Paste
+ Static - Re Talking About Memories
+ The Timeout Drawer - Nowonmaid
+ Trio Exklusiv - International Standards
+ Wojczech - Sedimente
+ Jar - Jar
+ Iwan Kirczuk - Spadczyna Zahinuuszych Wiosak
+ Julia Doszna - Immigrant
+ Bratskład - Bratosfera/Rapdarmo
+ Flit - Swit Takyj...
+ TNMK & Schid Side - Jazzy - Live in 44
+ Kulgrinda - Prusu Giesmes
+ AuIi - Sendzirdeju
+ Wahrnehmungen
+ Neo.Pop 05
+ lil - Epiphenomenon
+ Richard Bartz - Big

- - - - - - - - -

+ RICH HALLEY TRIO - Mountains and Plains
+ SU LYN - Clay Angels
+ IN FLAGRANTI - Wronger Than Anyone Else
+ THE JUAN MACLEAN - Less Than Human ; DELIA GONZALEZ / GAVIN RUSSOM - The Days of Mars
+ PHILIP SAMARTZIS / GUNTER MULLER / VOICE CRACK - Wireless_Within ; GUNTER MULLER / STEINBRUCHEL - Perspectives
+ MARC HELLNER - Marriages
+ KPTMICHIGAN - KptMichigan
+ VARIOUS ARTISTS - How to Kill The DJ [Part Two] ; VARIOUS ARTISTS - ROJO - Tachan - CD Compilation by Nosordo / Glasvocht - Nosordo - We're for the Unknown, Unbought & Unbossed ; PULSEPROGRAMMING - Tulsa for One Second - Remix Project
+ RUBIN STEINER - Drum Major
+ DIJF SANDERS - To Be a Bob
+ STEVE RODEN - Oder Delias or Butterflies
+ MAZEN KERBAJ / SHARIF SEHNAOUI / CHRISTINE SEHNAOUI / INGAR ZACH - Rouba 3 i 5 ; MAZEN KERBAJ - BRT VRT ZRT KRT
+ VORPAL - An Incomplete Guide to Vorpal Music
+ SANHEDOLIN - Manjo icchi wa muko ; KEIJI HAINO - Konokehai fujirareteru hajimarini
+ JOHN LINDBERG QUARTET- Winter Birds
+ LULA CORTES e ZE RAMALHO- Paebiru
+ ALEXANDER TUCKER - Old Fog
+ THE LAPPETITES - Before the Libretto
+ ASWEFALL - Bleed ; AFETY SCISSORS - Tainted Lunch
+ JACKIE-O MOTHERFUCKER - Fig. 5 / Liberation
+ DR. ISRAEL - Inna City Pressure ; DR. ISRAEL PRESENTS DREADTONE INTERNATIONAL - Patterns of War
+ RAN BLAKE / DAVID FABRIS - Indian Winter
+ DEATH IN VEGAS - FabricLive 23 ; DIPLO - FabricLive 24
+ TIM BERNE'S BLOODCOUNT - Memory Select - The Paris Concert III ; MARC JOHNSON'S RIGHT BRAIN PATROL - Magic Labyrinth ; PAUL MOTIAN TRIO - At The Village Vanguard
+ HERIBERT FRIEDL - Bradycard
+ GERRY HEMINGWAY QUINTET - Double Blues Crossing
+ BAIKONOUR - For the Lonely Hearts of the Cosmos
+ CONFUTATIS - Built in Anger
+ DREKKA - Extractioning ; ANNELIES MONSERE - Helder
+ VARIOUS ARTISTS - Invisible Pyramid: Elegy Box
+ SKALPEL - Konfusion
+ FME - FREE MUSIC ENSEMBLE - Cuts
+ MATTHEW SHIPP - One
+ MATS GUSTAFSSON - Slide
+ STUNT ROCK - This is Stunt Rock Volume Three
+ TOD DOCKSTADER / DAVID LEE MYERS - Bijou
+ THE VILLAGE ORCHESTRA - Et In Arcadia Ego

- - - - - - - - -

WYWIADY / RELACJE

+ Back with a new face - Sender Berlin - wywiad