Peter Brotzmann/Hamid Drake "The Dried Rat-Dog", Okka Disk 1995

Billy Bang/Denis Charles "Bangception. Willisau 1982", Hatology 1997

Matthew Shipp Duo with Roscoe Mitchell "2-Z", 2.13.61/ Thirsty Ear 1996

Max Roach/Anthony Braxton "One In Two, Two In One", Hat Hut Records 1989



U progu jak zawsze depresyjnej jesieni, pragnę zachęcić Was do rzucenia się w wir muzyki czterech szalonych duetów. Jedyne, co łączy omawiane tu nagrania, to właśnie dwuosobowe składy wykonawcze, no i może trochę fakt, iż całą ósemkę muzyków postawionych na baczność Wasz Recenzent darzy szczerą i zabójczą wprost atencją.

Zaczynamy od razu z grubej rury, a konkretnie - tenorowej rury Petera Brotzmanna, który nie tylko w moim prywatnym rankingu przeżywa od lat oczekiwane apogeum kariery (oj, chyba by umarł ze śmiechu z powodu tego epitetu, ale na pewno by mi wybaczył). Sięgamy po rzecz nagraną 12 lat temu, w duecie z Hamidem Drake'iem - "The Dried Rat-Dog". Ponadgodzinna transfreejazzowa perełka, trochę jak zapowiedź nadchodzącego genialnego dziesięciolecia Brotzmanna, naznaczonego dwoma wspaniałymi epopeami, czyli Die Like A Dog Quartet i Chicago Tentet. To nagranie powstało już po pierwszym spotkaniu Kwartetu Zdychającego Psa (wszyscy świetnie pamiętamy, iż uzupełnieniem dla duetu Brotzmann/Drake byli tam William Parker i Toshinori Kondo lub Roy Campbell), zatem stanowić może soczyste uzupełnienie formuły kwartetowej. Być może obaj zagrali tu te dźwięki, na które w kwartecie brakowało czasu. Drake - transowy, na swój sposób egzotyczny, tradycyjnie motoryczna podstawa każdej freejazzowej ucieczki. Brotzmann - w całej skali swojej ekspresji, od liryki do śmiercionośnych porcji energii, niezbędnych dla naszych uszu, gdy jesienna tendencja do horyzontalnego pojmowania rzeczywistości odbiera sens każdej czynności. Nagrywający już z Drake'iem w poprzedniej dekadzie, jakby na początku takiej drogi, w głębokim, już wtedy, poczuciu, iż ten szlak zawiedzie go bardzo daleko. Gigantyczne spotkanie saksofonu i perkusji, nie mniej ważne niż "Interstellar Space", gdyż doprawdy trudno szukać lepszych porównań.

Koncert "Bangception. Willisau 1982" skrzypka Billy Banga i perkusisty Denisa Charlesa, to spotkanie dwóch legend amerykańskiego free, gdzieś tam w Europie, 24 lata temu, ukazane światu na srebrnym krążku dopiero w ubiegłej dekadzie. Niepowtarzalny Bang, najbardziej ekspresyjny skrzypek gatunku, tu - jak prawie zawsze - w wyśmienitej formie, u boku niezwykle konkretnego Charlesa. Analogowa długość koncertu (niewiele ponad 40 minut) jedynie wzmacnia nasz apetyt na kolejny odsłuch. Jak na występ w duecie sporo monologów, ale zastrzeżeń w zakresie poziomu interakcji pomiędzy muzykami absolutnie nie zgłaszam. Szwajcarska precyzja brzmienia, konkrety estetyczne. W repertuarze, obok własnych kompozycji/improwizacji, także niezniszczalnie piękna "Lonely Women" Ornette'a Colemana. Już nie wiem która wersja tego utworu w mojej płytotece, acz nie wiem, czy nie najpiękniejsza. Oczywiście szukającym wyłącznie piękna "Bangception" nie polecamy. Skutecznie leczy jesienne deprechy ładunkiem soczystej ekspresji, nie skażonej bólem banalnej egzystencji.

No i lek antydepresyjny numer trzy, tym razem w formie duetu piano-sax. Matthew Shipp, o którym nigdy nie zapominamy, pomimo nu-dziarstwa uprawionego na Błękitnym Serii (jak wspaniały to pianista słychać chociażby na płytach Kwartetu Davida S.Ware'a) i wielki Roscoe Mitchell (niech retorycznym pozostanie pytanie, kto jest najbardziej kreatywnym muzykiem spośród rodziny Art Ensemble Of Chicago). Duet nagrany ponad dekadę temu, a wydany w labelu Henry'ego Rollinsa (hardcorowe szarpidruty wielbią tę postać!). "2-Z" to jedenaście miniatur free (całość zamyka się w godzinie lekcyjnej), w pełni uzasadniających epitety, jakimi obdarzyłem obu muzyków dwa zdania wyżej. Szczególnie podoba mi się Mitchell, który na płytach AEOC bywa, jak wszyscy, rubasznie ludyczny, a na solowych płytach stara się spełniać gusta wszystkich melomanów (są tacy, którzy i tak Go kochają, np. niżej podpisany), tu zaś jest ewidentnie muzykiem free i ani na moment nie pozwala nam o tym zapomnieć. Znakomita płyta! Jeśli wciąż mało, sięgnijmy koniecznie po dość zaskakujący duet z końca lat 70ych ubiegłego stulecia. Otóż na scenie, obok siebie bebopowy weteran perkusji Max Roach i tytan free jazzu Anthony Braxton, wtedy jeszcze "stuprocentowy" jazzman. "One In Two, Two In One" - koncert nagrany na festiwalu Willisau (jak wiele wydanych w zacnej kapeluszowej wytwórni szwajcarskiej) w roku 1979, wydany zaś dokładnie dekadę później. Spotkanie muzyków, którzy pozornie nie mają ze sobą wiele wspólnego. A jednak udaje się wyśmienicie. Braxton w genialnej wprost formie, absolutnie nienaginający się do estetyki Rocha, do tego, wyjątkowo jak na niego komunikatywny. Dwa długie sety, w trakcie których czujemy jak interakcje pomiędzy muzykami się zacieśniają, wchodząc z każdą minutą na wyższy poziom. To, co gra Roach powyżej 70 minuty to prawdziwa eksplozja, jakiej z pewnością nie usłyszycie na jego innych płytach. Braxton? Jakże dobitnie możemy się tu przekonać, jak wytrawnym, kreatywnym jest saksofonistą i klarnecistą. 75 minut muzyki tego duetu słucham wciąż w pozycji rozdziawionej gęby.

Andrzej Solo Nowak


<<< poprzednia recenzja następna recenzja >>>
 

RECENZJE

+ Zombie Nation - Black Toys
+ Geoff White - Neverthless
+ Vintage Future
+ Mathias Kaden & Onur Oezer - Momentum - A Vakant Mix Compilation
+ John Tejada - Cleaning Sounds Is A Filthy Business
+ Marcin Czubala/Dandi & Ugo - Split
+ Spika - Sonic Journey Through New Life
+ Sebastian San - Duel
+ Salut Rec 2006
+ Rule - Controller
+ To Rococo Rot - Taken From Vinyl
+ T.Raumschmiere - Random Noize Session - Vol. 1
+ Pop Ambient 2007
+ Music To Play In The Club - Vol. 1
+ Move D - Kunstoff
+ Max Mohr - Trickmixer's Revenge
+ Luomo - Paper Tigers
+ Heiko Laux - Waves
+ Kiki - Trust Me
+ Jet - Shine On
+ Idea Hoard Uncut
+ Husky - Zgadnij
+ Robert Henke - Layering Buddha
+ Thomas Heckmann - Tangents
+ Gigolo Showcase No. 10
+ P.Diddy - Press Play
+ Freestyle Candies 2
+ Camouflage - Relocated
+ Bolz Bolz - Data Error
+ F.S. Blumm - Drawings
+ Belka & Strelka - Tales From The Projector Room
>> Peter Brotzmann/Hamid Drake - The Dried Rat-Dog / Billy Bang/Denis Charles - Bangception. Willisau 1982 / Matthew Shipp Duo with Roscoe Mitchell - 2-Z / Max Roach/Anthony Braxton - One In Two, Two In One
+ Tree People - Tree People
+ Merzbow - Sha Mo 3000 / Merzbow/Jamie Saft - Merzdub
+ Gary Higgins - Red Hash
+ Nick Castro - A Spy in the House of God
+ Sabine Vogel - Aus dem Fotoalbum eines Pinguins
+ Ferran Fages/Will Guthrie - Cinabri
+ Howlin' Ghost Proletarians - The Singer

- - - - - - - - -

+ JANEK SCHAEFER - In The Last Hour
+ IMMUNE - Sound Inside
+ ELLIOTT SHARP - Sharp? Monk? Sharp! Monk!
+ ALEXANDER TUCKER - Furrowed Brow
+ sunnO))) & BORIS - Altar
+ NEW LOUSADZAK - Human Songs
+ VARIOUS ARTISTS - Beyond Istanbul - Underground Grooves of Turkey / VARIOUS ARTISTS - Shtetl Super Stars - Funky Jewish Sounds From Around The World
+ GILBERT HOLMSTROM - A Celebration of 50 Years in Jazz
+ BARZIN - My Life In Rooms
+ ASTROPHAGUS - Casualties
+ THE BAD HAND - This is No Time for Modesty
+ MAGDA - She's a Dancing Machine / DOCTOR QUIRKEY'S GOODTIME EMPORIUM BAND - A 6 / VITAMINSFORYOU - The Legend of Bird's Hill / CHARLES GAYLE - Consider The Lilies… / DAN JOSEPH ENSEMBLE - Archaea / JOHN MEDESKI, MATTHEW SHIPP - Scotty Hard's Radical Reconstructive Surgery / WORKING FOR A NUCLEAR FREE CITY - Working for a Nuclear Free City / FLORIAN WEBER / JEFF DENSON / ZIV RAVITZ - Minsarah / LOWER FORTY-EIGHT - Apertures / HOLIDAY FOR STRINGS - Holiday For Strings / WARNE MARSH QUARTET - Ne Plus Ultra / CALL ME POUPEE - Western Shanghai / HUMCRUSH - Hornswoggle / SHRIEKBACK - Cormorant / HASEGAWA-SHIZUO - Gene Packs / ABASSI ALL STARS - Showcase / RICCARDO TESI - CLAUDIO CARBONI - Crinali
+ HERESI - Psalm II / KHLYST - Chaos is my Name
+ JOE SACHSE - Riff / JOE SACHSE / DAVID MOSS / GEORGE LEWIS - Berlin Tango
+ OLIVER LAKE QUARTET - Live / TRIO 3 - Time Being
+ TOM DJLL - Bellerophone - Smudge - Mutootator
+ BROADCAST - The Future Crayon
+ HISATO HIGUCHI - Dialogue
+ FOREST JACKSON - Cymbalism

- - - - - - - - -

WYWIADY / RELACJE

+ Avant Festival - relacja z festiwalu w gdańskim Żaku (29-30.10.2006)
+ Soulful groove music - rozmowa ze Splankiem (Zombie Nation)
+ Too much beats - rozmowa z Marco Haas'em alias T. Raumschmiere
+ Lawina dźwięków - wywiad z Bartoszem Słatyńskim, Tomaszem Gołuchowskim i Michałem Gołuchowskim (Avalanche)